Czy wiesz że...

Największy i najcięższy eksploatowany samolot świata to Antonow An-225. Jego wymiary to: rozpiętość skrzydeł 88,4m, długość 84m i wysokość 18,1m. Masa całkowita to 600ton wraz z 250 tonowym ładunkiem. Ma zasięg 4500km, zużywając 18 ton paliwa na godzinę.
Dobór rodzaju smarowania oraz uszczelnień łożysk

 

Łożyska toczne wymagają smarowania w celu zmniejszenia zużycia, ochrony przed korozją i zanieczyszczeniami stałymi, mogącymi uszkadzać elementy toczne oraz dla odprowadzenia nadmiaru ciepła.

 

Dobór odpowiedniego smarowania łożysk, jako ostatni etap doboru łożysk tocznych powinien uwzględniać konstrukcję samych łożysk tocznych ale również konstrukcję i sposób smarowania całego urządzenia w którym są te łożyska zainstalowane.

 

Generalnie stosowane są dwa rodzaje czynników smarujących: smar stały lub olej.

 

Smary stałe stosowane są w przypadkach, gdy konstrukcja urządzenia nie zapewnia smarowania łożysk, łożyska pracują z niewielkimi prędkościami, nie rozgrzewają się nadmiernie podczas pracy lub gdy konstrukcja węzła łożyskowego jest zamknięta.

 

Smarowanie smarami stałymi wymaga zazwyczaj wypełnienia oprawy z łożyskiem tylko w ilości 30% do 60% całkowitej objętości, przy czym objętość tą dla łożysk otwartych można obliczyć z następującej zależności:

 

V = K • M

 

gdzie:

– współczynnik zależny od rodzaju łożyska,

M – masa łożyska w kg,

V – objętość w cm3.

 

Rodzaj konstrukcji łożyska

K

Kulkowe

61

NU z koszykiem tłoczonym

50

NU z koszykiem lanym

36

N z koszykiem tłoczonym

55

N z koszykiem lanym

37

Skośne

46

Baryłkowe z koszykiem tłoczonym

35

Baryłkowe z koszykiem lanym

28

 

W przypadku łożysk silnie obciążonych i pracujących z dużymi prędkościami obrotowymi wymagane jest stosowanie smarowania olejem. Spotykane są następujące sposoby dostarczania oleju do łożyska:

 

- smarowanie w kąpieli olejowej – Jest to najczęściej spotykany sposób smarowania. Łożysko powinno być zanurzone do wysokości osi dolnego elementu tocznego łożyska w przypadku wałów poziomych lub w 50% do 80% w przypadku wałów pionowych.

 

- smarowanie dyskiem olejowym – W przypadkach, gdy poziom oleju jest za niski na wale umieszczony jest dysk o średnicy, pozwalającej na zanurzenie w oleju. Olej z dysku dostaje się do łożyska poprzez zgarniacz lub w przypadku małych prędkości obrotowych spływa bezpośrednio do łożyska,

 

- smarowanie natryskowe – Olej dostarczany jest pod ciśnieniem bezpośrednio na elementy toczne łożyska. To rozwiązanie stosowane jest przy dużych prędkościach obrotowych i dużych temperaturach działąnia w silnikach turbinowych i odrzutowych,

 

- smarowanie mgłą olejową – Olej jest rozpylany do postaci mgły przy pomocy powietrza. Mgła olejowa smaruje wszystkie elementy urządzenia w tym łożyska. Ze względu na niewielkie opory spowodowane przepływami oleju rozwiązanie to jest stosowane w przypadku dużych prędkości obrotowych,

 

- smarowanie kropelkowe – Olej dostarczany jest bezpośrednio na elementy toczne łożyska grawitacyjnie w postaci kilku kropel na minutę. Rozwiązanie takie jest stosowane przy niewielkich obciążeniach i w przypadkach łożysk przystosowanych konstrukcyjnie do takiego smarowania (otwory na powierzchni promieniowej pierścienia zewnętrznego łożyska baryłkowych),

 

- smarowanie olejowo-powietrzne – Stosowane w układach zautomatyzowanych o wysokim stopniu pewności działania, gdzie poziom oleju jest rejestrowany. Stwierdzenie ubytku oleju powoduje jego uzupełnienie przy pomocy pneumatycznego układu wtryskowego,

 

- smarowanie obiegowe – Stosowane s przypadkach centralnego układu smarowania elementów urządzenia. Olej dostarczany jest z jednej strony węzła łożyskowego i odbierany z drugiej przez instalację olejową zaopatrzoną w pompy, filtry i chłodnice oleju.

 

W zależności od sposobu smarowania i użytego medium smarującego łożyska powinny być uszczelnione w celu zapobieżenia wycieku na zewnątrz urządzenia lub do jego innych elementów.

 

Rozwiązania konstrukcyjne niektórych uszczelnień podano tutaj>.